All posts by Evelien Wolda

Hoe het verleden er in kleur uitzag (volgens een computer)

Altijd al willen weten hoe historische gebeurtenissen die we kennen van zwart-wit archiefmateriaal er in kleur hadden uitgezien? Rudy Marsman heeft zes van zulke films uit het archief van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in laten kleuren door een computeralgoritme. Rudy is masterstudent Information Science aan de Vrije Universiteit en deed voor zijn afstuderen deed hij bij Beeld en Geluid onder meer onderzoek naar het automatisch inkleuren van bewegend archiefmateriaal. Hieronder legt hij uit hoe hij te werk ging:

Als een deel van mijn masterscriptie heb ik gekeken naar de mogelijkheden om automatisch zwart-wit video’s in te kleuren. Recente ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie hebben het mogelijk gemaakt om een computer zelf te laten inschatten welke kleuren bij een zwart-wit foto of filmfragment passen.

Twee stills uit de film 'Steegjes', waarbij de rechter is ingekleurd. CC BY-SA Twee stills uit de film ‘Steegjes‘, waarbij de rechter is ingekleurd. Bron: Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder) / ingekleurd door Rudy Marsman, CC BY-SA

De wiskunde hierachter is complex, maar het principe is redelijk simpel: Laat de computer zelf patronen herkennen en daar labels van kleuren aan hangen. In dit geval is gebruik gemaakt van een zogenaamd kunstmatig neuraal netwerk. Dat is een computerprogramma dat gebouwd is om zelflerend te zijn. Het netwerk dat gebruikt werd is getraind op 1 miljoen kleurenfoto’s, die zowel in kleur als in zwart-wit werden ingevoerd. De computer moest gokken welke kleur elke pixel in de foto moest krijgen. Als de computer goed gokte werd deze ‘beloond’, en de computer werd ‘gestraft’ voor het fout gokken. Al snel ontdekte de computer patronen als ‘als ik bovenin de foto gok dat de lucht blauw is word ik beloond’ of ‘alles wat op een boom lijkt moet groen worden ingekleurd’.

Twee stills uit de film 'Actie voor Wiesenthal', waarbij de rechter is ingekleurd. Bron: Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder) / ingekleurd door Rudy Marsman, CC BY-SA Twee stills uit de film ‘Actie voor Wiesenthal‘, waarbij de rechter is ingekleurd. Bron: Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder) / ingekleurd door Rudy Marsman, CC BY-SA

Door de computer maar genoeg zwart-wit afbeeldingen te laten zien die correct zijn ingekleurd – mits deze set een goede weergave is van de werkelijkheid – is het goed mogelijk resultaten op te leveren die aardig lijken op wat mensen als waarheidsgetrouw ervaren.

Er is echter wel veel ruimte voor verbetering. Omdat het heel veel rekenkracht kost om het netwerk te trainen, is besloten de resolutie van de video’s te verlagen. Ook wordt elk frame in het geval van video individueel ingekleurd, zonder te kijken naar frames vlak ervoor of erna. In sommige gevallen leidt dit tot verspringende kleuren. Het is gelukkig wel zo dat de rekenkracht van computers al jaren razendsnel oploopt en naar verwachting zal soortgelijke technologie, zoals hier gedemonstreerd, steeds sneller en accurater worden.

De resultaten zijn verbluffend, sommige shots zijn zeer realistisch ingekleurd, terwijl andere shots een meer psychedelisch karakter hebben. Deze zes video’s werden door Rudy ingekleurd:

De psychedelische kleuren van de jaren ‘70 komen (onbedoeld) terug in deze video over het studentenleven op de campus Uilenstede in Amsterdam. Hierin is te zien dat het automatisch inkleuren niet altijd goed gaat. De stukken asfalt en gras lichten rood op en badkamertegels krijgen een blauwe gloed. Toch zien de kamers met oranje en bruine tinten er wel waarheidsgetrouw uit voor deze periode.

De Tour de France begon in 1954 voor het eerst in Nederland. Dat leverde deze mooie beelden op. Het algoritme had wel moeite met de gele trui van etappewinnaar Wout Wagtmans, die krijgt vele kleuren, behalve de gele.

Beelden uit de Tweede Wereldoorlog zijn voornamelijk bekend in zwart-wit. De toevoeging van kleur trekt ze dichter naar het heden. Vooral de indrukwekkende beelden van de verwoeste binnenstad van Groningen komen tot leven met het gebruik van kleur.

Het imposante Paleis voor de Volksvlijt en de bijbehorende galerij was vroeger een bekend gebouw aan het Amsterdamse Frederiksplein. Nadat in 1929 het Paleis afbrandde werd in 1960 ook de bijbehorende galerij gesloopt om plaats te maken voor het nieuwe gebouw van de Nederlandsche Bank. Dit tot verdriet van velen.

In deze video is goed te zien dat het algoritme goed raad weet met personen. De zwart-wit beelden van de bekende nazi-jager Simon Wiesenthal worden hier vrij natuurgetrouw ingekleurd.

Beelden in kleur van het leven in de Amsterdamse binnenstad uit de jaren ‘20 zijn er niet zoveel. Dit ingekleurde filmpje geeft dan ook een interessante kijk in hoe het dagelijks leven er toen moet hebben uitgezien met de nauwe straatjes en de armoede onder de bewoners.

Ondanks de wisselende uitkomst van de toepassing van dit computeralgoritme, laat het wel zien hoe nieuwe technologie historisch materiaal op onverwachte manieren kan verrijken. Het geeft een nieuwe kijk op bestaande beelden. Zeker als deze technologie in de toekomst beter wordt, biedt dit interessante mogelijkheden om ons verleden op nieuwe manieren te leren kennen.

Lancering European Digital Museum for Science & Technology

Op donderdag 18 april lanceerde de Eindhovense wethouder Innovatie, Design, Cultuur en Openbare Ruimte, Mary-Ann Schreurs, het European Digital Museum for Science and Technology. Dit digitale museum is een innovatieve stap in het overdragen van kennis over technologie en richt zich in de eerste plaats op het (hoger) onderwijs.

Het project is een unieke samenwerking tussen techniekhistorici en de toonaangevende Europese wetenschaps- en techniekmusea. Objecten uit verschillende nationale museumcollecties worden virtueel aan elkaar gekoppeld en in een Europese context geplaatst. Op deze wijze wordt zichtbaar hoe het fundament van Europa is gevormd door techniek via bedrijven, consumenten en internationale organisaties. De afgelopen maanden werd in zeven landen succesvol geëxperimenteerd met het gebruik van het digitale museum in het onderwijs.

In verschillende van de tentoonstellingen worden objecten gebruikt die afkomstig zijn van Beeld en Geluid. Bijvoorbeeld deze video over coöperatieve vriezers in de Alblasserwaard bij een verhaal over de komst van koelkasten in het Europese huishouden. Deze video’s zijn via Open Beelden beschikbaar gemaakt voor hergebruik.

Momenteel worden de mogelijkheden verkend om op basis van de gekozen aanpak te komen tot een meer interactief Eindhovens Digitaal Wetenschap- en Technologiemuseum. Dit museum maakt de natuurlijke band tussen de Brainport-regio met techniek en innovatie zichtbaar, voelbaar en tastbaar. In de verkenning wordt ook een fysieke locatie voorzien. De Gemeente Eindhoven, de Technische Universiteit Eindhoven en de Stichting Historie der Techniek ondersteunen dit nieuwe initiatief. Op dit moment wordt nog overlegd met andere partijen in de regio over de opzet.

Beeld en Geluid genomineerd voor de Museumprijs 2013

Beeld en Geluid is genomineerd voor de BankGiro Loterij Museumprijs 2013. De Museumprijs is een initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds en de BankGiro Loterij, in samenwerking met de Nederlandse Museumvereniging en geldt als een prestigieuze publieksprijs in de Nederlandse museumwereld. De winnaar krijgt behalve eeuwige roem een bedrag van 100.000 euro.

Dit jaar gaat de Museumprijs naar het museum dat er het best in slaagt een groep of gemeenschap aan zich te binden. Volgens de jury is Beeld en Geluid een voortrekker en voorbeeldstellend door de manier waarop de medewerkers diverse publieksgroepen interactief betrekken bij de collectie. Onder andere door crowdsourcing wordt het publiek gevraagd bij te dragen aan het verrijken, uitbreiden en hergebruiken van de collectie. Bijvoorbeeld in projecten als het Geluid van Nederland, het Amateurfilm Platform, Waisda?, Open Cultuur Data en Mijn band met Oranje. Ook met het Open Beelden platform wil Beeld en Geluid het publiek betrekken bij zijn collecties. Gebruikers worden aangemoedigd om archiefmateriaal te delen, (creatief) te hergebruiken en hun eigen creaties weer te delen.

De vakjury selecteerde uit de 43 aanmeldingen vier musea: het Joods Historisch Museum in Amsterdam, Museum Dr8888 in Drachten, Museum de Koloniehof in Frederiksoord en Beeld en Geluid. Stemmen kan tot en met 1 april op de Museumprijs website. Stemmers maken kans op enkele mooie prijzen.

Toename bereik en hergebruik van Open Beelden

Sinds de start van Open Beelden in 2009 is er een stijgende lijn te zien in het hergebruik van het Open Beelden materiaal. Dit is goed zichtbaar als we kijken naar de statistieken van de afgelopen twee jaar. In deze post vergelijken we kwantitatief de resultaten van Open Beelden van 2011 en 2012. Meten is weten!

Bezoekerscijfers Open Beelden
In 2011 werden er bijna 1.600 items op Open Beelden aangeboden, inmiddels zijn dat er meer dan 1.800. Daarbij zien we dat het aantal bezoekers van meer dan 66.000 in 2011 naar meer dan 105.000 in 2012 is gestegen. Daarvan waren in 2011 meer dan 53.000 bezoekers uniek en in 2012 waren dit bijna 89.000. Er was ook een toename in het aantal bezochte pagina’s, in 2011 waren dit er bijna 207.000 en in 2012 bijna 280.000. Ook het aantal keer dat een video werd bekeken nam toe. In 2011 werden er bijna 11.000 items afgespeeld, in 2012 waren dat er meer dan 16.000. Ook weten we dat er vanaf juli 2012 bijna 2.400 items werden gedownload.

Hergebruik van de Beeld en Geluid-set van Open Beelden
Niet alleen het bereik op Open Beelden zelf, maar ook het hergebruik daarbuiten neemt toe. Zo zijn de Beeld en Geluid video’s op Open Beelden o.a. ook beschikbaar op Wikimedia Commons en in Europeana. Sinds de Beeld en Geluid video’s van Open Beelden in mei 2012 op Europeana beschikbaar kwamen werden deze pagina’s tot eind 2012 bijna 3.900 keer bezocht, waarvan 3.200 unieke bezoeken. Verder is er van het externe hergebruik vooral goed zicht op het hergebruik binnen de Wikimediaprojecten, zoals Wikipedia. Zowel in 2011 als in 2012 waren er bijna 1.600 items uit de collectie van Beeld en Geluid via Open Beelden beschikbaar voor hergebruik op Wikimedia Commons. In december 2011 werd dit materiaal op bijna 1.000 artikelen in Wikipedia hergebruikt, in december 2012 steeg dit aantal verder naar bijna 1.600. In heel 2011 genereerden deze lemma’s gezamenlijk bijna 19.000.000 ‘pageviews’, in 2012 waren dat er bijna 40.000.000 (!). Dat betekent dus dat in 2012 bijna 40.000.000 keer een Wikipedia-artikel werd bekeken waarop content van Beeld en Geluid hergebruikt werd.


Naast Wikimediaprojecten wordt het materiaal van Open Beelden ook steeds vaker gebruikt voor innovatieve toepassingen. De API van Open Beelden maakt het mogelijk om de collectie die open beschikbaar is met behulp van computers te verwerken. In 2012 werd deze API bijna 169.000 keer aangesproken. Zeker sinds het Open Cultuur Data initiatief in 2011 van start ging weten creatieve ontwikkelaars Open Beelden ook steeds beter te vinden als basis voor nieuwe apps. Voor de open data wedstrijden Apps Voor Nederland en de Open Cultuur Data competitie werden 7 apps ingediend die op basis van de Beeld en Geluid-set van Open Beelden. Twee van deze apps vielen in de prijzen: Vistory (winnaar Apps voor Nederland 2012) en Tijdbalk.nl (winnaar Nationaal Archief-prijs tijdens Open Cultuur Data competitie 2012). Daarnaast werden er in de afgelopen jaren nog een reeks aan toepassingen ontwikkeld met de Beeld en Geluid-set van Open Beelden, zoals bijvoorbeeld Erfgoed in Beeld, Led it Up en Docs on the spot.

Cijfers in perspectief
De omvang van de gehele audiovisuele collectie van Beeld en Geluid wordt momenteel geschat op 750.000 uur. De Polygooncollectie is één van de weinige collecties waarvan Beeld en Geluid zelf de benodigde rechten bezit om het materiaal onder een open content licentie beschikbaar te maken. Deze collectie is de basis voor het materiaal dat wij voor Open Beelden selecteren en heeft een geschatte omvang van 500 uur. Het totaal aan materiaal uit de Polygooncollectie van Beeld en Geluid dat beschikbaar is via Open Beelden is 110 uur. Dat betekent dat er – op basis van de bovengenoemde schattingen – momenteel 22% van de Polygooncollectie als open content beschikbaar is via Open Beelden, wat vervolgens neerkomt op slechts 0,015% van de gehele collectie van het instituut. De resultaten van Open Beelden in deze blogpost laten zien dat er zelfs met een relatief bescheiden set open content, een aanzienlijke impact te genereren is. Klein beginnen leidt in het geval van Open Beelden dus al tot groot resultaat. Het geeft te denken wat de mogelijkheden zouden zijn als we zelfs al 1% van onze collectie zouden openstellen. Wij pleiten er dan ook voor dat instellingen die nog niet ‘open’ zijn, in ieder geval experimenteren met een kleine contentset die zonder belemmeringen open gesteld kan worden. Door de impact hiervan goed bij te houden en hergebruik actief aan te jagen, kunnen we als sector veel leren over de potentie van het openen van onze digitale deuren.

Het meten van hergebruik van culturele datasets
De bovenstaande gegevens laten zien dat het (her)gebruik van het materiaal op Open Beelden over de gehele lijn substantieel is gestegen. Het bereik van open content is binnen het Open Beelden project aanzienlijk gebleken en hergebruik van open content vindt bovendien in toenemende mate plaats. Naar aanleiding van de toenemende behoefte binnen de erfgoedsector aan gegevens over de impact van het openstellen van culturele datasets, zal Beeld en Geluid in het kader van Open Cultuur Data samen met Kennisland een impactanalyse uitvoeren. Hierbij worden data-aanbieders uit het Open Cultuur Netwerk, maar ook internationale initiatieven, middels een enquête verzocht om gegevens aan te leveren over het bereik en het hergebruik van hun datasets. De resultaten van deze impactanalyse worden in de loop van 2013 bekend gemaakt.

Open Beelden data gebruikt voor creatieve toepassingen

Deze blogpost is geüpdatet op 18 januari 2013

Tot 31 december 2012 konden creatieve ontwikkelaars meedoen aan de Open Cultuur Data competitie. Ze werden uitgedaagd om gebruik te maken van open cultuur databronnen van verschillende musea, archieven en andere culturele instellingen en hier vervolgens een innovatieve toepassing mee te ontwikkelen. De Beeld en Geluid dataset van Open Beelden was een van de databronnen waar de ontwikkelaars gebruik van konden maken. Deze set bevat onder andere vele Polygoonjournaals uit de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Van de 27 inzendingen waren er enkele apps die gebruik maakten van de Open Beelden dataset. De ingezonden apps geven een overzicht van de verschillende mogelijkheden die er zijn om de Open Beelden dataset te gebruiken voor het ontwikkelen van applicaties:

bites
Bites
Projectmanager: Stijn van Vilsteren; Interaction Designer: Tom Toepol; Visual Designer: Jente Insing; Developer: Robbert van der Steenhoven
Bites is een iOS applicatie waarbij de gebruiker zelf een soundbite kan creëren met voorgeselecteerde (Polygoon)video’s van Open Beelden. Voor de eerste versie van de applicatie zijn videofragmenten geselecteerd rond de thema’s muziek en sport.

toms_tijdmachine
Tom’s Tijdmachine
Team Breadmonkey: – Geert Beskers (Frontend developer) – Joris Bijsterveld (Frontend developer/visual designer) – Luc Waardenburg (Visual designer) – Bram Blom (Interaction designer) – Jeffrey Beckers (Projectmanager/contentmanager)
Tom’s Tijdmachine is een spel bedoeld voor leerlingen uit groep 7 en 8. In het spel krijgt de speler een (historische) video te zien van Open Beelden. Vervolgens moet hij met het karakter Tom een level spelen om zoveel mogelijk punten te scoren. Die punten krijgt hij door zoveel mogelijk muntjes te verzamelen. Daarnaast kan hij punten verdienen door vragen over het filmpje te beantwoorden. Speciale hintmuntjes die hij in het level heeft verzameld kunnen daarbij helpen.

tijdbalknl
Tijdbalk.nl
Arjan den Boer
In de tijdbalk.nl applicatie kan de gebruiker zelf een tijdbalk van foto’s en video’s uit open cultuur databronnen samenstellen rond een bepaald thema. Daarnaast kan de gebruiker ook zelf foto’s aan de tijdlijn toevoegen via Flickr en de gemaakte tijdbalk delen met anderen. De Beeld en Geluidset van Open Beelden is een van de databronnen die gebruikt kan worden voor de tijdbalk.

opendatanederlandorg
OpenDataNederland.org
Bas van Dijk en Marthijn van den Heuvel
Deze toepassing bestaat uit een website met een database waarin alle open datasets van Nederland samenkomen. Door middel van een zoekmachine kan op verschillende manieren in de database gezocht worden naar beschikbare datasets. Open Beelden is een van de sets die is opgenomen in de database.

Op 16 januari is de prijsuitreiking van de Open Cultuur Data competitie en dan zal bekend worden of één van deze toepassingen of één van de vele andere mooie inzendingen in de prijzen valt!

UPDATE: Tijdbalk.nl heeft tijdens de Open Cultuur Data competitie de Nationaal Archief-prijs gewonnen. Martin Berendse, directeur van het Nationaal Archief, overhandigde een cheque van 2500 euro aan ontwikkelaar Arjan den Boer. Volgens de jury liet Tijdbalk.nl “een mooie combinatie van meerdere datasets” zien. Verder was de jury onder de indruk van de “professionele uitstraling” en de bruikbaarheid van de app: “Als product zou deze app probleemloos geïmplementeerd kunnen worden op verschillende websites.”

EUscreen-portal op Open Beelden

EUscreen, het platform voor Europese televisiegeschiedenis, heeft vanaf heden een eigen portal op Open Beelden. De portal bevat een selectie van bijna 60 video’s uit het Europese televisie-erfgoed die beschikbaar zijn voor hergebruik onder een Creative Commons-licentie. De video’s zijn afkomstig uit de archieven van Beeld en Geluid (Nederland), VRT (België), NAVA (Hongarije), Cinecittá Luce (Italië) en Televisió de Catalunya (Spanje). Met de portal wil EUscreen bezoekers de mogelijkheid geven om beelden uit de Europese televisiegeschiedenis (op een creative manier) te hergebruiken.

EUscreen heeft als doel het Europese televisie-erfgoed online toegankelijk te maken voor het brede publiek. Sinds de start in oktober 2009 zijn er meer dan 40.000 video’s, foto’s en artikelen over de Europese televisiegeschiedenis verschenen op de gratis toegankelijke portal. De materialen zijn afkomstig van 28 Europese partners uit 19 landen. Eén van de vier speerpunten van EUscreen is ‘hergebruik en creativiteit’. Het opzetten van de EUscreen-portal op Open Beelden maakt het voor bezoekers dan ook mogelijk om met een kleine selectie van het materiaal creatief aan de slag te gaan.

De collectie video’s in de portal bevat een gevarieerde selectie. Zo is er uit de archieven van de VRT een programma over vrouwen in het leger uit 1977:

Uit het archief van Beeld en Geluid is er een reportage over de uitreiking van de TV-Prijs in 1961 aan Carel Enkelaar. In het publiek is ook televisiepionier Erik de Vries aanwezig:

Naast historische beelden bevat de portal ook meer recente beelden, zoals prachtige beelden van verschillende plekken in Catalonië uit het archief van Televisió de Catalunya. Bijvoorbeeld van het onderwaterleven in het zeereservaat van de Medes eilanden:

Bekijk voor meer voorbeelden van hergebruik ook het EUscreen blog, waar je verslagen vindt van de verschillende remix workshops en de demopagina, waarop je voorbeelden vindt van datavisualisaties en mogelijke aanknopingspunten om er zelf mee aan de slag te gaan. De volledige collectie video’s die gratis te bekijken valt, inclusief virtuele tentoonstellingen, vind je op www.euscreen.eu.

EUScreen logo

Historische beelden op Lowlands

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid heeft speciaal voor het Lowlands festival een programma met opmerkelijke historische beelden samengesteld. De fragmenten worden opgenomen in de programmering van LowlandsTelevisie (LTV). De 55.000 bezoekers van het driedaagse popfestival voor alternatieve muziek, videokunst en amusement kunnen op verschillende festival-locaties kennismaken met deze bijzondere beelden.

Curatoren van Beeld en Geluid hebben een selectie van beelden gemaakt uit de historische Polygoon bioscoopjournaals. In de uitzendingen werd tussen de jaren ‘20 en jaren ‘80 wekelijks verslag gedaan van het grote en minder grote nieuws. Een aantal opmerkelijke nieuwsitems zijn dit jaar te zien op LTV. Denk daarbij bijvoorbeeld aan beelden van een Duitse haargroeimachine die te zien was op een tentoonstelling van Internationale Uitvindingen in 1954. Of beelden van de politieagenten die in 1948 in een jeep met megafoon Amsterdammers aan de verkeersregels herinnerde. En wat te denken van beelden uit 1963 van de opening van een geautomatiseerde supermarkt of een cursus ‘Judo voor huisvrouwen’ uit 1969?

De unieke collectie is niet alleen te bekijken tijdens het festival. Ook op deze website en op het open media platform Open Beelden kan het materiaal worden bekeken. Op Open Beelden, een samenwerking tussen Beeld en Geluid en Kennisland, is het materiaal ook als download beschikbaar gemaakt. Voor Beeld en Geluid past de samenwerking met Lowlands in een bredere trend. Adjunct directeur Hans Westerhof: “Beeld en Geluid is altijd op zoek naar het bereiken van nieuwe doelgroepen. Niet alleen binnen de muren van het Beeld en Geluid gebouw in Hilversum, maar nadrukkelijk ook daarbuiten. Via online platforms, via de samenwerking met omroepen, en dus ook via festivals.

LTV-logoLTV is het televisiestation van het Lowlands festival. Al 12 jaar maakt LTV op uitnodiging van de Lowlands-organisatie sfeerbeelden tijdens het festival. Daarnaast biedt LTV een podium aan makers van film en animatie die aansluiten bij de sfeer van Lowlands. De films zullen gedurende drie dagen met regelmaat op verschillende schermen op het festivalterrein verschijnen. Het project is een samenwerking tussen het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en LTV. De collectie is gedigitaliseerd in de context van het nationale digitaliseringsproject Beelden voor de Toekomst. LTV wordt gecoördineerd door Captain Video, een productiestudio voor bewegend beeld in Amsterdam.

Open Beelden video’s in virtuele sporttentoonstelling Europeana

Met de Olympische Spelen in het vooruitzicht besteedt ook de digitale erfgoedportal Europeana aandacht aan sport. Aan de hand van foto’s, video’s en objecten worden verschillende aspecten van (de geschiedenis van) sport in Europa getoond in een virtuele tentoonstelling. Dat wordt gedaan aan de hand van vier thema’s: De Olympische en Paralympische Spelen, Beroemde Europese sporten, Voetbal en Oude Spelen.

De Beeld en Geluid set van Open Beelden is sinds kort ook terug te vinden in Europeana. In de virtuele tentoonstelling zijn ook twee video’s terug te vinden van Beeld en Geluid, in de stukken over tennis en cricket:

Deze twee video’s zijn slechts twee van de vele sportgerelateerde video’s die op Open Beelden (en dus ook Europeana) zijn terug te vinden. De virtuele tentoonstelling is hier te vinden: European Sport Heritage

Europeana logo

Scheepswerf herleeft in Docs on the Spot

Van 16 juni t/m 15 juli zullen er elke zaterdag en zondag op de NDSM-werf Amsterdam Noord unieke beelden van de oude scheepsbouwwerf te bezichtigen zijn. De tentoonstelling NDSM-herleeft laat zien waarom de NDSM-werf in Amsterdam zo uniek is en wat de verhalen zijn van deze vroegere scheepsbouw werkmaatschappij. De huidige NDSM-werf is een van de grootste broedplaatsen van Nederland, een hotspot met veel creatieve en (culturele) ondernemers en evenementen.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling wordt de app Docs On The Spot opnieuw beschikbaar gesteld. De app laat je de documentaire Haven: Omzwervingen in de Nacht (Marjoleine Boonstra, 2004) op locatie ervaren op je mobiel. Laat je meevoeren in een tocht langs de verhalen van de personen die de NDSM-werf mee hebben gevormd tot wat het vandaag de dag is. Herleef de haven van weleer, de donkere leefwerelden en dromen van oud-bewoners en dokwerkers. De fragmenten uit de documentaire worden verrijkt met aanvullend beeldmateriaal van het Stadsarchief Amsterdam en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De materialen van Beeld en Geluid zijn beschikbaar gesteld via het platform Open Beelden. Download de app bij aankomst van de pont op www.docsonthespot.tv.

De tentoonstelling laat de geschiedenis zien van de Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij in de jaren 20, 60 tot het einde in 1984 met veel foto’s, filmbeelden, werktekeningen en materialen en verhalen van arbeiders. De tentoonstelling is het resultaat van een samenwerking met de Reinwardt Akademie en de projectgroep NDSM herleeft van Stichting NDSM-werf. Studenten zijn zolders opgegaan en archieven en (private) collecties ingedoken. Het resultaat is een unieke selectie van beelden en materialen gepresenteerd in een rauwe en spannende setting in een loods op de NDSM-werf.

Meer informatie
Over de app: Docs On The Spot werd gecreëerd in het kader van het project Culture Vortex, een samenwerking tussen het Institute of Network Cultures, MediaLAB Amsterdam, IDFA, Beeld en Geluid, Open Beelden en het Stadarschief Amsterdam.

Over de tentoonstelling:
– Data: zaterdag 16 juni t/m zondag 15 juli 2012
– Locatie: Van Riemsdijkweg nr 51, Amsterdam Noord (naast de NDSM veerpont)
– Openingstijden: op zaterdag en zondag van 11.00 – 17.00 uur GRATIS entree
– Meer informatie: www.ndsm.nl

2000ste video op Open Beelden

Met een video over de opening van de Zuid-Bevelandse spoorweg uit 1927 staan er nu 2000 video’s op Open Beelden. Sinds de laatste mijlpaal van 1500 video’s zijn er een aantal mooie video’s toegevoegd. Uit de collectie van Beeld en Geluid werden aan de hand van thema’s als vrouwen, scheepvaart, typisch Nederlands, huisdieren, gezondheid en zorg, Hilversum en spoorwegen diverse video’s uit het Polygoonarchief toegevoegd. Een mooi voorbeeld is een video over Mej. Versluys, die in 1930 als eerste vrouwelijke piloot die haar Nederlandse vliegbrevet haalde:

Naast de Polygoonarchief werden er voor het eerst ook films toegevoegd uit de collectie onderwijsfilms van Beeld en Geluid. Deze films met een educatief karakter werden halverwege de twintigste eeuw geproduceerd door de Stichting Nederlandse Onderwijsfilms. Onder de films bevinden zich bijvoorbeeld de film Giethoorn, geschikt voor het aardrijkskundeonderwijs:

Er werden niet alleen video’s geüpload uit de collectie van Beeld en Geluid. Eye Film Instituut Nederland voegde bijvoorbeeld ook een aantal filmpjes uit de collectie Bits and Pieces toe. Dit materiaal diende tevens als basis voor de remixwedstrijd Celluloid Remix 2: Found Footage. Daarin gingen creatievelingen aan de slag met het materiaal op Open Beelden om nieuwe creaties te maken. In de winnende video, Untitled van Dániel Szöllösi, wordt gebruik gemaakt van een aantal smartphones:

Naast Eye Film Instituut Nederland droeg ook het Nederlands Instituut voor Mediakunst bij aan Open Beelden. In een eigen portal zijn verschillende video’s met mediakunst terug te vinden, zoals The Unified Field van Peter Bogers:

Dankzij de open licenties kunnen de video’s en de data op Open Beelden voor verschillende initiatieven gebruikt worden. Tijdens het IDFA konden bezoekers met de Docs on the Spot-app op de NDSM-werf in Amsterdam de documentaire Omzwervingen in de nacht (Marjoleine Boonstra, 2004) op een nieuwe manier beleven. Via Open Beelden werd deze ervaring verrijkt met beelden uit het verleden van de NDSM-werf. Glimworm won de hoofdprijs tijdens Apps voor Nederland met de app Vistory, gemaakt met de dataset van Open Beelden.

Daarnaast waren de video’s op steeds meer plaatsen zichtbaar. Zo is de Beeld en Geluid-set van Open Beelden is tegenwoordig ook terug te vinden in de digitale bibliotheek Europeana. Op Wikipedia worden de video’s gebruikt om meer dan 1.100 lemma’s van beeldmateriaal te voorzien, niet alleen op de Nederlandse Wikipedia, maar ook op ruim 60 andere taalversies van Wikipedia. Deze lemma’s worden maandelijks ruim 2,5 miljoen keer geraadpleegd.