Collectievissen op Open Beelden

Op initiatief van het Afrika Museum is men op Twitter aan het collectievissen geslagen. Collectievissen is een twitterspel dat uit Australië is komen overwaaien. Het idee is simpel: elke dinsdag is er een nieuw thema waarmee twitteraars gaan ‘vissen’ naar bijpassende objecten in de (online) collecties van Nederlandse musea en erfgoedinstellingen. Vervolgens twitteren ze hun vangsten met de hashtag #collectievissen.

Sinds de aftrap in december kwamen al thema’s als winter, vervoer, feest, kerst en ijzer voorbij. Dit leverde vaak mooie en verrassende vangsten op. Op Open Beelden werden onder andere de volgende filmpjes al gevangen, achtereenvolgens voor de thema’s kerst, feest en ijzer:

Twitteraars zijn van harte welkom om mee te vissen in de collecties van Open Beelden en andere musea of erfgoedinstellingen. Gooi de hengel uit en vissen maar!

Open Beelden video’s verrijkt met Open Data

Tijdens en naar aanleiding van het Code Camping event van Hack de Overheid van 26 november zijn er meerdere programmeurs, hackers en coders met Open Cultuur Datasets aan de slag gegaan. Jaap Blom ontwikkelde een Open Beelden data mash-up die gemaakt is met o.a. datasets van Open Beelden video’s (Beeld en Geluid), het Rijkmuseum en het Amsterdam Museum. In deze blog het resultaat en een toelichting van de maker.

Voor Beeld en Geluid heb ik in het kader van het initiatief Nederland opent Data de eerste basis voor de hieronder besproken demo gemaakt. De demo laat zien hoe je een video in een verrijkte context kunt afspelen door open databronnen te koppelen aan termen die voorkomen in de spraaktranscripten van de video. Voor het Code Camping event van Open Cultuur Data heb ik de demo uitgebreid met nieuwe datasets.

Basisbeginselen
Het uitgangspunt van deze demo-applicatie was het hergebruik van en koppelen van datasets aan de collectie van Open Beelden die meer dan 1.700 vrij te (her)gebruiken video’s van met name Polygoonjournaals bevat, welke gepubliceerd zijn onder Creative Commons licenties. Aan de basis van de werking van de demo liggen de spraaktranscripten van deze video’s, die zijn geleverd door de spraakherkenningssoftware van X-MI.

Het idee voor de demonstratie ligt in het contextualiseren van bekeken video’s om de kijker zodoende te voorzien van nuttige, leuke en onverwachte achtergrondinformatie over hetgeen er gesproken wordt in het filmpje.

Demo Open Beelden - Open Cultuur Data

Om een voorbeeld te geven: wanneer Philip Bloemendal in het filmpje getiteld ‘Grote delen van Nederland compleet ingesneeuwd’ spreekt over: ‘(…) maar ook op tal van plaatsen in Drenthe (…)’ zal er naast de video in verschillende blokjes informatie verschijnen over Drenthe. Elk blokje vertegenwoordigt informatie verkregen uit een open databron. Voor het eerste prototype waren deze bronnen o.a.: Google Maps en Wikipedia. Ter illustratie: in het geval van het herkende concept ‘Drenthe’ wordt er bij Google Maps ingezoomd op de provincie Drenthe; in het Wikipedia blokje wordt er een artikel over Drenthe getoond.

In het kader van het Code Camping event van Hack de Overheid heb ik twee nieuwe datasets toegevoegd: de collecties van het Rijksmuseum en van het Amsterdam Museum.

Hoe het allemaal werkt
Aan de basis van de werking van de demo liggen dus de Open Beelden video’s en het bijbehorende spraaktranscript, dat wordt gebruik om aan elk gesproken woord uit het filmpje de exacte tijdscode te koppelen.1

Stap 1
Omdat niet elk woord in een zin interessant is en uitleg behoeft, is de eerste stap het eruit filteren van het spraaktranscript op stopwoorden, zoals de lidwoorden, preposities en bijwoorden.

Stap 2
In de tweede stap wordt er op de overgebleven woorden een script losgelaten dat deze tracht te sorteren op ‘belangrijkheid’. In deze berekening wordt gebruik gemaakt van een combinatie van woordscores en de frequentie dat een woord voorkomt in de tekst. Woorden die een hoge score hebben en vaak voorkomen zullen hierdoor het hoogste eindigen in de sortering.

Stap 3
Na deze sortering worden in volgorde van belangrijkheid de woorden gebruikt als zoekvraag voor zowel de GTAA thesaurus (o.a. gebruikt door Beeld en Geluid), als ook voor de Freebase webservice. Deze laatste service van Google biedt een grote collectie onderling gerelateerde concepten met beschrijvingen uit een grote verscheidenheid aan domeinen. Freebase kan gezien worden als een uitgebreide thesaurus met informatie uit een groot aantal verschillende (vak)gebieden.

Wanneer de GTAA of Freebase een concept oplevert, wordt deze in een kandidatenlijst opgenomen. Op deze kandidatenlijst wordt vervolgens een zeer rudimentaire slag gemaakt om de meest onzinnige concepten er uit te filteren (b.v. wanneer het concept uit meerdere woorden bestaat, wordt het niet meegenomen).

Stap 4
In stap 4 wordt elk GTAA en Freebase concept uit de kandidatenlijst gebruikt voor een zoekvraag naar elk van de gebruikte open databronnen, te noemen:

  1. Google Maps (alleen als het concept herkend is als locatie)
  2. Wikipedia
  3. Amsterdam Museum
  4. Rijksmuseum

Als er resultaten gevonden worden, zullen deze gekoppeld worden aan de tijdcode van het gesproken woord uit het spraaktranscript waarmee de uiteindelijke informatie gevonden is.2 3

Stap 5
Als laatste stap communiceer ik de tijdsgecodeerde contextdata terug naar de browser middels een JSON object, wat ik vervolgens gebruik om met Popcorn.js events te genereren. Deze events zijn gekoppeld aan een HTML5 video player en zorgen ervoor dat er tijdens het spelen de juiste (context)informatie getoond word in de verschillende blokjes.

Omdat het verwerken van deze 5 stappen per filmpje gemiddeld zo’n 15-20 seconden duurt, sla ik de resultaten in .json files op. Bij het openen van de demo worden deze files dus ingelezen in plaats van het ‘live’ ophalen van de data (zoals beschreven in de verschillende stappen)

Er is nog een hoop te doen
De demo toont aan wat mogelijk door conceptdetectie (of ook: Named Entity Recognition) in te koppelen aan open databronnen, maar kan in een aantal aspecten nog sterk verbeterd worden:

Verbetering conceptdetectie

De conceptdetectie zoals die is toegepast kan nog sterk verbeterd worden. Zo wordt er in deze demo geen rekening gehouden met concepten die bestaan meer dan één woord, b.v. ‘Amsterdam Museum’ zou in dit geval twee concepten, ‘museum’ en ‘Amsterdam’, opleveren i.p.v. één concept: ‘Amsterdam Museum’.

Verder zou er specialistische Named Entity Recognition (NER) web services, zoals DBpedia Spotlight (vooral goede resultaten voor het Engels) onderzocht moeten worden om de resultaten te verbeteren. Voor de Nederlandse taal blijft het echter nog even zoeken naar een goeie open source NER service.

Selectie relevante bronnen voor de gebruiker

Wat betreft de relevantie voor de getoonde informatie naar de gebruiker toe kan er beter nagedacht worden over de selectie van de contextbronnen. Waarom bijvoorbeeld iemand die een filmpje over ‘Nederlands oudste stoomgemaal’ bekijkt, iets wil weten van een museumstuk ‘Hensbeker van het gezelschap De negenden’ (gevonden op basis van het woord ‘Gorinchem’) is iets om over na te denken.

De demo geeft in ieder geval aan hoe spraaktranscripten van video’s kunnen worden gecombineerd met open databronnen en hoe deze op hierdoor wederzijds gecontextualiseerd worden. In het kader van het Nederland opent Data project wordt deze demo verder uitgewerkt. De voortgang hiervan zal op ook op Open Cultuur Data worden vermeld!

Jaap Blom | Software engineer | Afdeling R&D, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Je kunt de demo hier vinden. 4

Voetnoten

  1. Spraakherkenningssoftware is niet perfect, wat betekent dat niet elk woord in een spraaktranscript 100% zal overeenkomen met het woord dat daadwerkelijk in de video wordt uitgesproken.
  2. Voor de collectie van het Rijksmuseum heb ik eerst de hele collectie geharvest uit hun OAI-PMH data provider en geïndexeerd met SOLR. Via Lucene queries is vervolgens de collectie met vrije tekst te doorzoeken. Tijdens het maken van de index liep ik tegen veelal dezelfde slordigheden in de metadatavelden aan als Hay Kranen, die het Virtuele Rijksmuseum maakte.
  3. De collectie van het Amsterdam Museum is op drie verschillende manieren ontsloten: via AdlibOAI-PMH en via een SPARQL endpoint. Voor deze demo heb ik voor de laatste optie gekozen, omdat het niet zoals OAI-PMH eerst gerharvest moet worden, maar direct via de service doorzocht kan worden. Het was sowieso weer goed wat te spelen met het Semantic Web d.m.v. SPARQL queries.
  4. Je kunt de demo het beste bekijken in Google Chrome, Firefox en Safari. Hij werkt niet optimaal in Internet Explorer.

Open Beelden in Docs on the Spot

Tijdens het IDFA kunnen bezoekers met de Docs on the Spot app de documentaire Haven: omzwervingen in de Nacht (Marjoleine Boonstra, 2004) op hun mobiel en op locatie vanuit een geheel nieuw perspectief ervaren. In een tocht langs de verhalen van de personen die de NDSM-werf mede hebben gevormd tot wat het vandaag de dag is herleeft men de haven van weleer, de donkere leefwerelden en dromen van oud-bewoners en dokwerkers. Door op locatie naar www.docsonthespot.tv te gaan kunnen bezoekers de verhalen op de daadwerkelijke locatie herbeleven, gewoon op hun eigen mobiel met koptelefoon. Fragmenten uit de documentaire worden verrijkt met aanvullend historisch of karakteristiek beeldmateriaal uit het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en het Stadsarchief. De fragmenten van Beeld en Geluid zijn via Open Beelden beschikbaar gesteld.

De web-app is ontwikkeld in het kader van het Culture Vortex programma, een samenwerking tussen Institute of Network Cultures, MediaLAB Amsterdam, IDFA, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Virtueel Platforms’ HOT100, Open Beelden en Stadsarchief Amsterdam. Tot het einde van het IDFA (27 november) is de app te gebruiken op de NDSM werf in Amsterdam-Noord. Neem een opgeladen smartphone en oordopjes mee.

Docs on the Spot

Bereik Open Beelden content vergroot door hergebruik op Wikipedia

De audiovisuele content op Open Beelden wordt aangeboden onder Creative Commons licenties. Deze vrije licenties maken het mogelijk dat de content op verschillende manieren kan worden hergebruikt. Dit hergebruik vindt onder andere plaats op Wikipedia. Hiervoor worden video’s van Open Beelden op Wikimedia Commons gezet, het centrale archief van afbeeldingen, video, audio en andere bestanden die worden ingezet voor Wikimedia-projecten zoals Wikipedia. In het begin gebeurde dit nog handmatig, maar tegenwoordig verloopt dit proces automatisch dankzij de Open Beelden API. Momenteel zijn ruim 1500 media-items van Open Beelden beschikbaar op Wikimedia Commons. Open Beelden is daarmee verantwoordelijk voor ongeveer 15% van het totale videoaanbod op Wikimedia Commons en is hiermee de grootste aanbieder.

De Wikipediagemeenschap gebruikt de content van Open Beelden om lemma’s op Wikipedia te verrijken. Het lemma ‘Elfstedentocht‘ bevat bijvoorbeeld een video over de Elfstedentocht in 1954:

Een video van Open Beelden op het lemma 'Elfstedentocht'

Naast de volledige video’s worden ook afgeleide werken zoals screenshots gebruikt. Deze screenshots worden bijvoorbeeld als foto gebruikt om lemma’s over bekende personen van een afbeelding te voorzien, zoals is gebeurd bij het lemma van de Nederlandse politicus Pieter Oud:

Het lemma 'Pieter Oud' met een screenshot gebruikt als foto

3 miljoen views
Het bereik van de Open Beelden content op Wikipedia blijkt groot. In mei 2011 zijn Wikipedia-lemma’s met media-items van Open Beelden ruim 3 miljoen keer bekeken. Dit is bijna een verdrievoudiging van het aantal views in december 2010. Opvallend daarbij is dat de meerderheid van de views niet van de Nederlandstalige Wikipedia afkomstig zijn, hoewel de meeste video’s op Open Beelden in het Nederlands zijn en over Nederlandse onderwerpen gaan. Van de 3 miljoen views zijn er 880.000 op de Nederlandstalige Wikipedia, de overige 2,2 miljoen vonden plaats op Wikipediapagina’s in andere talen. De vijf best Wikipedia’s waar lemma’s met Open Beelden content het best werden bekeken in mei 2011 waren:

  1. de Engelstalige Wikipedia
  2. de Nederlandstalige Wikipedia
  3. de Franstalige Wikipedia
  4. de Portugeestalige Wikipedia
  5. de Japanstalige Wikipedia

In totaal maken er op de verschillende Wikipedia’s nu al meer dan 850 lemma’s gebruik van content van Open Beelden.

Het best bekeken lemma in mei 2011 was ‘Mother’s Day‘ op de Engelstalige Wikipedia, dat bijna 1,5 miljoen keer werd bekeken. De video op dit lemma wordt door verschillende Wikipedia’s gebruikt, naast de Engelstalige en de Nederlandstalige ook bijvoorbeeld op de Tibetaanstalige en Perzischtalige Wikipedia. De best bekeken lemma’s met Open Beelden content in mei 2011 waren:

  1. Mother’s Day (EN) 1.445.756 views
  2. AFC Ajax (EN) 121.322 views
  3. AFC Ajax (NL) 111.190 views
  4. Billy Graham (EN) 94.485 views
  5. Giro d’Italia (EN) 73.055 views

Conclusie
De bovenstaande cijfers laten zien dat het aanbieden van materiaal onder een vrije licentie zeker een meerwaarde heeft voor erfgoedinstellingen. Voor de erfgoedsector is het een goede manier om hun collecties onder de aandacht te brengen van een groot publiek. Daarnaast biedt het de (internet)gemeenschap de mogelijkheid om hun projecten te verrijken met historische beelden. De mogelijkheden voor hergebruik zijn natuurlijk niet beperkt tot Wikipedia. Door collecties onder een vrije licentie aan te bieden worden ze een rijke bron voor (her)gebruik voor diverse culturele, educatieve en creatieve doeleinden.

Open Beelden-prijs voor beste Wiki Loves Monuments-video

Op dit moment maken nog niet veel Wikipedia artikelen gebruik van video’s (minder dan 0,1% van alle bestanden op Wikimedia Commons zijn videobestanden). Open Beelden wil hier graag verandering in brengen. Een groot deel van de video’s op Open Beelden wordt daarom automatisch op Wikimedia Commons overgezet. Om gebruikers te stimuleren om meer gebruik te maken van video op Wikipedia heeft Open Beelden een videoprijs beschikbaar gesteld. De maker van de beste video die is geüpload in het kader van Wiki Loves Monuments wint een 2-jarig Premium abonnement op Spotify of een cadeaubon van Amazon.

Wiki Loves Monuments is een wedstrijd georganiseerd door Wikimedia, de beweging achter Wikipedia. Om in aanmerking te komen voor de videoprijs dienen deelnemers in september hun zelfgemaakte video van één of meerdere Europese monumenten op Wikipedia beschikbaar te maken. De video moet aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • zelf gemaakt en zelf geüpload
  • geüpload in september 2011
  • voorzien van een vrije licentie
  • bevat één of meerdere monumenten

Dus wees creatief en doe mee! De mensen van Video op Wikipedia hebben een instructie gemaakt over hoe je een video upload naar Wikipedia. Meer infomatie over Wiki Loves Monuments is te vinden op de website.

Vrouwen in een mannenwereld

De emancipatie van de Nederlandse vrouw heeft de afgelopen eeuw een vlucht genomen. Op de arbeidsmarkt, in de sport en ook op vele andere plekken doen vrouwen actief mee. Door de jaren heen heeft het Polygoonjournaal verschillende malen reportages gemaakt over vrouwen in een tot dan toe door mannen gedomineerde wereld. Bijzonder in dit geval zijn bijvoorbeeld de beelden van de vrouwelijke luchtvaartpionier mej. Beppie Versluys. Zij slaagde in 1930 als eerste vrouw voor het Nederlandse vliegbrevet. In Het Vaderland vertelt ze uitvoerig over haar vliegexamen en haar voorbereiding, want ze snapt dat mensen wat huiverig zijn voor een vrouw in een vliegtuig: “Het moet voor velen een onveilig gevoel zijn, dat hun Hollandsche hemel doorkruist wordt door een vrouw en dan nog wel een op den overmoedigen leeftijd.” Toch was het als vrouw soms wel flink doorbijten. Bij het onderdeel waarbij ze een uur moest vliegen op 2000m hoogte had ze het zwaar: “Het was heel erg koud en ik heb boven een deuntje zitten huilen om de pijn in mijn vingers. (Vermoedelijk zal geen mijner collega’s zich daaraan bezondigd hebben).” Toch doorstond ze alle testen en kon ze haar vliegbrevet in ontvangst nemen:

Hoewel mej. Versluys niet de intentie had om van het vliegen haar beroep te maken, waren er in de jaren ’30 wel vrouwen die aan de slag gingen in beroepen die tot dan toe werden gezien als mannenberoepen. Met de dreigende oorlog werden bijvoorbeeld Nederlandse vrouwen opgeleid tot brandweervrouw om de taak van mannen over te kunnen nemen indien nodig. Dat vrouwen hier eigenlijk niet geschikt voor werden geacht was volgens Het Vaderland even minder belangrijk: “Of de vrouw nu wel geschikt is voor dit werk – vechten tegen vuur is mannenwerk – moet buiten beschouwing blijven, omdat het niet anders zal kunnen.” Het Polygoonjournaal filmde een demonstratie van de vrouwelijke brandweerlieden van het Haagse brandweerkorps in 1939. Gekleed in brandweerpakken geven de vrouwen onder andere een blusdemonstratie:

In 1953 had de politie in Heerlen ook een primeur, daar werden voor het eerst vrouwen geworven die in uniform de straat op zouden gaan. Volgens de Nieuwe Leidsche Courant zouden ze ingezet worden voor “het toezicht op de jeugd, het lesgeven aan de jeugdverkeersbrigades en het toezicht op bioscoopbezoek, café’s en andere openbare vermakelijkheden.” Het Polygoonjournaal reisde in december van datzelfde jaar af naar Heerlen om deze ‘zwakke arm der wet’ aan het werk te zien. In de reportage zien we naast hun dagelijkse werkzaamheden ook de judolessen die de agentes kregen om ze weerbaarder te maken:

Dat de situatie veranderd was in de jaren ’80 laat een reportage bij het staalconcern Hoogovens in IJmuiden zien. In een industrie die jarenlang door mannen gedomineerd was, werden daar steeds meer vrouwen aan het werk gezet. Na een opleiding konden vrouwen bijvoorbeeld aan de slag als kraandrijver met hetzelfde loon en dezelfde doorgroeimogelijkheden als de mannen in het bedrijf:

Open Beelden met Led It Up op Mundial Festival

Schermafbeelding-2011-05-16-om-13.43.14

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid is partner van Led It Up, een project van het MediaLab Amsterdam. Led It Up heeft in opdracht van het Culture Vortex programma een interactieve installatie ontwikkeld die op Mundial Festival 2011 wordt gelanceerd. Onder het motto “expand your playground” is er samen met partners Dropstuff en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid gewerkt aan een innovatieve belevenis om publieke participatie te stimuleren binnen online, culturele databases. Hollands cultureel erfgoed is in een digitaal jasje gestoken waardoor festivalgangers kunnen spelen met het verleden. Partner Dropstuff, het platform voor digitale en interactieve kunst, heeft een groot LED scherm geleverd waarop old school games via een mobiele web applicatie worden gespeeld. Festivalgangers kunnen via hun smartphones inloggen in de mobiele web applicatie en voor het grote LED scherm naar hartenlust gamen.

Scherm1

De games, moderne versies van klassiekers ‘galgje’ en ‘zoek de verschillen’, draaien om typisch Nederlandse videobeelden die afkomstig zijn van Open Beelden. Open Beelden biedt audiovisueel materiaal onder een Creative Commons licentie aan, waardoor het publiek vrij is om op een creatieve manier de beelden te remixen en te hergebruiken. Led It Up probeert dit te stimuleren door het publiek bewust te maken van deze mogelijkheden.

Remix en interactie vormen de kern van het project. Het internet als digitaal archief heeft ervoor gezorgd dat het delen van informatie een alledaagse activiteit is geworden. Allerlei culturele uitingen worden gedigitaliseerd en opgeslagen in enorme databases. Het wordt steeds gemakkelijker voor gebruikers om deze data te downloaden en te (her-)gebruiken, of te remixen. Het remixen van o.a. video en muziek is iets dat past binnen de online Web 2.0 en participatie cultuur. We gaan tegenwoordig ‘in gesprek’ met de huidige cultuur. Het is een vorm van interactie dat bij eerdere generaties niet mogelijk was. We willen niet slechts achterover zitten en luisteren – passief consumeren – maar participeren, knippen, plakken, interacteren met de cultuur – actief consumeren.

Het is de missie van het Culture Vortex programma om deze participatie binnen online, culturele databases te stimuleren. Open Beelden sluit hier naadloos bij aan. Doelstelling van dit project is om mensen te stimuleren de historische (video)beelden te hergebruiken op creatieve wijze. Led It Up heeft een webapplicatie ontwikkeld waardoor deze missies op een innovatieve en vooral leuke manier realiteit zijn geworden.

Op 18 en 19 juni zal het project gelanceerd op Festival Mundial in Tilburg.

mundialproductionsEvent.sflb

Open Beelden in ‘Madurodam in Beeld’

Gisteren hebben Madurodams burgemeester Djoeke Siemssen en algemeen directeur van Beeld en Geluid Jan Müller de nieuwste aanwinst van Madurodam onthuld: het kleurrijke gebouw van Beeld en Geluid uit Hilversum.

De vakmensen van Madurodam hebben het gevelontwerp van Jaap Drupsteen minutieus nagemaakt. Daar hebben ze al hun kennis en vaardigheden voor moeten aanspreken. De gevel van het gebouw bevat kleurige, licht doorlatende geabstraheerde afbeeldingen uit allerlei televisieprogramma’s, identiek aan de gevel van het echte gebouw in Hilversum. De bouwers hebben de glazen gevel bekleed met kleurfolie, waarin 748 tv-beelden zijn verwerkt. Het glasreliëf is uit kunststof gefreesd. Vervolgens zijn de individuele ruitjes, 2.244 stuks, uitgezaagd en één voor één op de glas- en folielaag aangebracht.

Voorafgaand aan de onthulling presenteerde Beeld en Geluid de nieuwe app Madurodam in Beeld. Deze iPhone-applicatie, gratis te downloaden in de iTunes App Store, verrijkt een bezoek aan Madurodam met historische archiefbeelden van verschillende maquettes in de miniatuurstad. Deze beelden zijn allen afkomstig van Open Beelden. Een voorbeeld:

1500ste video toegevoegd aan Open Beelden

Nadat in oktober de 1000ste video werd geupload naar Open Beelden is er vandaag een nieuwe mijlpaal bereikt: de toevoeging van de 1500ste video. Onder die laatste 500 video’s zijn een aantal thema’s te onderscheiden, zoals winter, verkeer en vervoer, wonen, Schiphol, mode en beauty, sport, Suriname en de Nederlandse Antillen, industrie en productie, platteland en podiumkunsten. Ter gelegenheid van de 1500ste video zullen we een aantal bijzondere video’s uit enkele van deze thema’s uitlichten.

De 1500ste video die aan Open Beelden is toegevoegd betreft een item uit het Polygoonjournaal over het 60-jarig bestaan van Philips in 1951. Philips werd in 1891 door Gerard Philips en zijn vader Frederik Philips opgericht. Om het 60-jarig bestaan luister bij te zetten werd Eindhoven met duizenden gloeilampen verlicht. Ook werd in het centrum een standbeeld onthuld van Anton Philips. Deze week is het alweer 120 jaar geleden dat het elektronicaconcern werd opgericht:

De voormalige Nederlandse Antillen vierden op 20 oktober 2010 ook een bijzondere dag. Op die dag werden Curaçao en Sint Maarten onafhankelijke landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden, een status die Aruba al in 1986 verwierf. De overige eilanden – Saba, Sint Eustatius en Bonaire – werden als speciale gemeenten opgenomen bij Nederland. De status van deze voormalige koloniën is vastgelegd in het zogenaamde Koninkrijksstatuut, dat dateert uit 1954. De wijziging in 2010 was niet de eerste aanpassing van het statuut. Het Polygoonjournaal deed in 1974 verslag van een conferentie over het Koninkrijksstatuut dat in Den Haag plaatsvond. Daar werd gepraat over de wens van Suriname om onafhankelijk te worden, wat een jaar later met de eerste aanpassing aan het statuut realiteit zou worden:

In 1975 had men op het Groningse platteland andere zorgen. Het wierdedorp Weiwerd moest daar wijken voor de oprukkende industrie van het aangrenzende Delfzijl. Het Polygoonjournaal deed ter plaatse verslag van de afbraak van het dorp. De sloop is dan al in volle gang en veel bewoners hebben het dorp reeds verlaten. De plaatselijke school telt nog maar 14 leerlingen en 2 leerkrachten en in het kerkje midden in het dorp wordt al maanden geen dienst meer gegeven. Polygoon laat een nog achtergebleven bewoonster aan het woord:

Ruim 20 jaar eerder was men in het IJsselmeer juist druk bezig met de aanleg van een nieuwe stad, het toekomstige Lelystad. In 1950 werd daar vanaf het werkeiland Lelystad gewerkt aan de aanleg van een ringdijk voor de toekomstige Flevopolder. In de eerste maanden van 1954 had men het vasteland nog niet bereikt en zorgde de winter voor problemen. Door de vrieskou was er geen bootverbinding met de vaste wal meer mogelijk. Na het intreden van de dooi was het ijs echter ook niet sterk genoeg meer om de bewoners via die route van levensmiddelen en post te voorzien. De circa zestig bewoners van het eiland werden daarom te hulp geschoten door een luchtverbinding met een helikopter:

Na de toevoeging van het 1500ste zal de collectie video’s op Open Beelden steeds verder worden uitgebreid. Later dit jaar hopen we de 2000ste video beschikbaar te kunnen maken voor hergebruik. In de planning staat onder meer een selectie video’s rond het thema vrouwen, met daarin onderwerpen als damesvoetbal, vrouwelijke agenten en vrouwenemancipatie.

Open Beelden 2011: meer aanbieders, meer functionaliteit en uitbreiden hergebruik op Wikipedia

In deze blogpost kijken we terug op het afgelopen jaar. Hoe heeft Open Beelden bijgedragen aan een open collectie van audiovisueel materiaal en hoe heeft het platform hergebruik van deze collectie gestimuleerd?

Honderden items toegevoegd op het platform

In 2010 hebben we honderden interessante items op het platform geüpload en daarvoor is geput uit de historische nieuwscollectie (met name Polygoonjournaals) van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Op de UNESCO World Day for Audio Visual Heritage in oktober bereikten we de mijlpaal van het 1000ste item op het platform. In onze selectieprocedure hebben sommige thema’s extra aandacht gekregen: sport, podiumkunsten, winter, techniek en Indonesië. Dit jaar was niet alleen het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid leverancier van content voor het platform. Andere prachtige bijdragen voor Open Beelden werden geleverd door het EYE Film Instituut Nederland, het Instituut voor Netwerkcultuur en het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

API gelanceerd

In september lanceerde Open Beelden zijn open API. Gepubliceerde items en de bijbehorende beschrijvingen (metadata) zijn toegankelijk gemaakt met behulp van het Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH). Dit maakt het voor derde partijen mogelijk om de opgeslagen metadata en mediabestanden op een gestructureerde manier op te vragen. Hierdoor wordt hergebruik van materiaal van Open Beelden met de eigen applicaties mogelijk (bijvoorbeeld voor het creëren van een mashup).

Video op Wikipedia

Sinds het begin van het project heeft Open Beelden zijn audiovisuele content aan Wikimedia Commons geleverd ten behoeve van hergebruik van video op Wikipedia, bijvoorbeeld ter ‘illustratie’ van een artikel. In het begin was de ‘donatie’ aan Wikimedia Commons een handmatig proces, maar in 2010 – in samenwerking met Wikimedia Nederland – werd dit proces volledig geautomatiseerd dankzij de Open Beelden API. Met het resultaat dat Open Beelden nu verantwoordelijk is voor bijna 12% van de beschikbare video content op Wikimedia Commons. Daarmee zijn we de grootste leverancier van video’s die herbruikbaar zijn op Wikipedia.
We krijgen daarnaast steeds meer zicht op de impact van de toegankelijkheid van Open Beelden materiaal binnen Wikimedia Commons. Meer dan 550 lemma’s op Wikipedia zijn intussen voorzien van audiovisueel materiaal uit de Open Beelden-collectie. In december 2010 werden deze lemma’s bijna 1,2 miljoen keer bekeken. Dit is een indicatie van hoe groot het potentieel kan zijn voor de culturele erfgoedsector om samen te werken met de Wikimedia Foundation om zo een nieuw en groter publiek aan te spreken in een betekenisvolle context.

Nieuwe projecten hergebruiken Open Beelden

Toen Open Beelden werd gelanceerd in 2009 is het materiaal vrijwel direct hergebruikt binnen verschillende projecten. Onder andere het OPEN CITY audiovisuele archief, over een eeuw leven in de stad van de VPRO, maakte gebruik van Open Beelden materiaal. Ook het ArtTube video platform over kunst en design van het Boijmans van Beuningen Museum te Rotterdam hergebruikte materiaal. In 2010 werden tientallen projecten, klein en groot, aan de lijst toegevoegd.
Onder andere het project Oorlogsmonumenten in Beeld, een ‘location-based’ iPhone applicatie, dat een bezoek aan oorlogsmonumenten ter plekke verrijkt met audiovisueel materiaal. Gebruikers van de app kunnen onder meer nieuwsreportages en interviews met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog zien, die speciaal hiervoor beschikbaar zijn gemaakt via Open Beelden.
Een ander noemenswaardig initiatief was het project Beeld in Kaart, gericht op de educatieve sector in Nederland. Beeld in Kaart is een Google Maps mashup waarin verscheidene (educatieve) videobronnen – waaronder Open Beelden – gecombineerd zijn op een kaart. Op deze website kunnen gebruikers resultaten filteren op onderwerp (geografisch of historisch), locatie en tijdsperiode.

Wat nu?

In 2011 zal het Open Beelden platform geüpdatet worden en zullen functionele en visuele verbeteringen doorgevoerd worden. Onderdeel van de update is de realisatie van ‘portalfunctionaliteit’, waarmee derde partijen (bijvoorbeeld omroepen) hun eigen portaal (denk: http://partner.openbeeelden.nl) kunnen vormgeven en vullen met audiovisueel materiaal onder een open licentie.
De platformfunctionaliteit is onderdeel van een grotere campagne die we organiseren om meer collectiehouders aan te trekken zodat een meer divers en breder aanbod gecreëerd kan worden binnen Open Beelden. Deze campagne is gericht op publieke omroepen, regionale en locale archieven, institutionele archieven en bedrijfsarchieven.
Tot slot kunnen wij met trots melden dat Open Beelden is genomineerd voor de Museums and the Web – Best of the Web Award 2011 in de categorie ‘innovatief/experimenteel’.